(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 181

॥ శ్రీః ॥
7.181. అధ్యాయః 181
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ఘటోత్కచనిధనాత్సర్వేషు శోచత్సు హర్షాదాత్మానం పరిష్వజమానం కృష్ణం ప్రత్యర్జునేన హర్షఙేతుప్రశ్నః॥ 1 ॥ కృష్ణేన తదభిధానపూర్వకం కర్ణప్రభావప్రశంసనం॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

`ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-181-0x(4742)(53361)
తస్మిన్హతే మహామాయే మహాతేజసి రాక్షసే।
అమర్షితాః పాండవేయాః కిమకుర్వన్మహారణే॥ 7-181-1(53362)
మర్దితాశ్చ భృశం యుద్ధే కిమకుర్వంత సంజయ॥ 7-181-2(53363)
యే చ తేఽభ్యద్రవంద్రోణం వ్యూఢానీకం ప్రహారిణః।
సృంజయాః సహ పాంచాలైస్తేఽరుర్వన్కిం మహారణే॥ 7-181-3(53364)
సౌమదత్తివధాద్ద్రోణమాయత్తం సైంధవస్య చ।
అమర్షాజ్జీవితం త్యక్త్వా గాహమానం వరూథినీం॥ 7-181-4(53365)
జృంభమాణమివ వ్యాఘ్రం వ్యాత్తాననమివాంతకం।
కథం ప్రత్యుద్యయుర్ద్రోణమజయ్యం కురుసృంజయాః॥ 7-181-5(53366)
ఆచార్యం యే చ రక్షంతి దుర్యోధనపురోగమాః।
ద్రౌణికర్ణకృపాస్తాత తే హ్యకుర్వన్కిమాహవే॥ 7-181-6(53367)
భారద్వాజం జిఘాంసంతౌ సవ్యసాచివృకోదరౌ।
ఆర్చ్ఛతాం మామకాన్యుద్ధే కథం సంజయ శంస మే॥ 7-181-7(53368)
సింధురాజవధేనేమే ఘటోత్కచవధేన తే।
అమర్షితాశ్చ సంక్రుద్ధా రణం చక్రుః కథం యుధి'॥ 7-181-8(53369)
సంజయ ఉవాచ। 7-181-9x(4743)
హైడింబిం నిహతం దృష్ట్వా విశీర్ణమివ పర్వతం।
బభూవుః పాండవాః సర్వే శోకబాష్పాకులేక్షణాః॥ 7-181-9(53370)
వాసుదేవస్తు హర్షేణ మహతాఽభిపరిప్లుతః।
ననాద సింహవన్నాదం వ్యథయన్నివ భారత॥ 7-181-10(53371)
హతం ఘటోత్కచం జ్ఞాత్వా వాసుదేవః ప్రతాపవాన్।
వినద్య చ మహానాదం పర్యష్వజత ఫల్గునం॥ 7-181-11(53372)
స వినద్య మహానాదమభీశూన్సన్నియంయ చ।
ననర్త హర్షసంవీతో వాతోద్ధూత ఇవ ద్రుమః॥ 7-181-12(53373)
తతః పరిష్వజ్య పునః పార్థమాస్ఫోట్య చాసకృత్।
రథోపస్థగతో ధీమాన్ప్రాణదత్పునరచ్యుతః॥ 7-181-13(53374)
ప్రహృష్టమనసం జ్ఞాత్వా వాసుదేవం మహాబలః।
అర్జునోఽథాబ్రవీద్రాజన్నాతిహృష్టమనా ఇవ॥ 7-181-14(53375)
అతిహర్షోఽయమస్థానే తవాద్య మధుసూదన।
శోకస్థానే తు సంప్రాప్తే హైడింబస్య వధేన తు॥ 7-181-15(53376)
విముఖానీహ సైన్యాని హతం దృష్ట్వా ఘటోత్కచం।
వయం చ భృశముద్విగ్నా హేడింబేస్తు నిపాతనాత్॥ 7-181-16(53377)
నైతత్కారణమల్పం హి భవిష్యతి జనార్దన।
తదద్య శంస మే పృష్టః సత్యం సత్యవతాం వర॥ 7-181-17(53378)
యద్యేతన్న రహస్యం తే వక్తుమర్హస్యరిందమ।
ధైర్యస్య వికృతిం బ్రూహి త్వమద్య మధుసూదన॥ 7-181-18(53379)
సముద్రస్యేవ సంశోషం మేరోరివ విసర్పణం।
తథైతదద్య మన్యేఽహం తవ కర్మ జనార్దన॥ 7-181-19(53380)
వాసుదేవ ఉవాచ। 7-181-20x(4744)
అతిహర్షమిమం ప్రాప్తం శృణు మే త్వం ధనంజయ।
అతీవ మనసః సద్యః ప్రసాదకరముత్తమం॥ 7-181-20(53381)
శక్తిం ఘటోత్కచేనేమాం వ్యంసయిత్వా మహాద్యుతే।
కర్ణం నిహతమేవాజౌ విద్ధి సద్యో ధనంజయ॥ 7-181-21(53382)
శక్తిహస్తం పునః కర్ణం కో లోకేఽస్తి పుమానిహ।
య ఏనమభితస్తిష్ఠేత్కార్తికేయమివాహవే॥ 7-181-22(53383)
దిష్ట్యాఽపనీతకవచో దిష్ట్యాఽపహృతకుండలః।
దిష్ట్యా సా వ్యంసితా శక్తిరమోఘాఽస్య ఘటోత్కచే॥ 7-181-23(53384)
యది హి స్యాత్సకవచస్తథైవ స్యాత్సకుండలః।
సామరానపి లోకాంస్త్రీనేకః కర్ణో జయేద్రణే॥ 7-181-24(53385)
వాసవో వా కుబేరో వా వరుణో వా జలేశ్వరః।
యమో వా నోత్సహేత్కర్ణం రణే ప్రతిసమాసితుం॥ 7-181-25(53386)
గాండీవముద్యంయ భవాంశ్చక్రం చాహం సుదర్శనం।
న శక్తౌ స్వో రణే జేతుం తథాయుక్తం నరర్షభం॥ 7-181-26(53387)
త్వద్ధితార్థం తు శక్రేణ మాయాపహృతకుండలః।
విహీనకవచశ్చాయం కృతః పరపురంజయః॥ 7-181-27(53388)
ఉత్కృత్య కవచం యస్మాత్కుండలే విమలే చ తే।
ప్రాదాచ్ఛక్రాయ వై కర్ణస్తస్మాద్వైకర్తనః స్మృతః॥ 7-181-28(53389)
ఆశివిష ఇవ క్రుద్వః స్తంభితో మంత్రతేజసా।
తథాఽద్య భాతి కర్ణో మే శాంతజ్వాల ఇవానలః॥ 7-181-29(53390)
యదాప్రభృతి కర్ణాయ శక్తిర్దత్తా మహాత్మనా।
వాసవేన మహాబాహో క్షిప్తా యాఽసౌ ఘటత్కచే॥ 7-181-30(53391)
కుండలాభ్యాం నిమాయాథ దివ్యేన కవచేన చ।
తాం ప్రాప్యామన్యత వృషా సతతం త్వాం హతం రణే॥ 7-181-31(53392)
ఏవం గతోఽపి శక్యోఽయం హతుం నాన్యేన కేనచిత్।
ఋతే త్వాం పురుషవ్యాఘ్ర శపే సత్యేన చానఘ॥ 7-181-32(53393)
బ్రహ్మణ్యః సత్యవాదీ చ సపస్వీ నియతవ్రతః।
రిపుష్వపి దయావాంశ్చ తస్మాత్కర్ణో వృషా స్మృతః॥ 7-181-33(53394)
యుద్ధశౌండో మహాబాహుర్నిత్యోద్యతశరాసనః।
కేసరీవ వనే నర్దన్మత్తమాతంగయూథపాన్।
విమర్దన్రథశార్దూలాన్రాజతే రణమూర్ధనిxxx॥ 7-181-34(53395)
మధ్యంగత ఇవాదిత్యో యో న శక్యో నిరీక్షితుం।
త్వదీయైః పురుషవ్యాఘ్ర యోధముఖ్యైర్మహాత్సభిః॥ 7-181-35(53396)
శరజాలసహస్రాంశుః శరదీవ దిxxxx॥ 7-181-36(53397)
తపాంతే జలదో యద్వచ్ఛరధారాః క్షరన్ముహుః।
దివ్యాస్త్రజలదః కర్ణః పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్॥ 7-181-37(53398)
త్రిదశైరపి చాస్యద్భిః శరవర్షం సమంతతః।
అశక్యస్తదయం జేతుం స్రవద్భిర్మాంసశోణితం॥ 7-181-38(53399)
కవచేన విహీనశ్చ కుండలాభ్యాం చ పాండవ।
సోఽద్య మానుషతాం ప్రాప్తో విముక్తః శక్రదత్తయా॥ 7-181-39(53400)
ఏకో హి యోగోఽస్య భవేద్వధాయ
చ్ఛిద్రే హ్యేనం స్వప్రమత్తః ప్రమత్తం।
కృచ్ఛ్రం ప్రాప్తం రథచక్రే విమగ్నే
హన్యాః పూర్వం త్వం తు సంజ్ఞాం విచార్య॥ 7-181-40(53401)
న హ్యుద్యతాస్త్రం యుధి హన్యాదజయ్య--
మప్యేకవీరో బలభిత్సవజ్రః॥ 7-181-41(53402)
జరాసంధశ్చేదిరాజో మహాత్మా
మహాబాహుశ్చైకలవ్యో నిషాదః।
ఏకైకశో నిహతాః సర్వ ఏతే
యోగైస్తైస్తైస్త్వద్ధితార్థం మయైవ॥ 7-181-42(53403)
అథాపరే నిహతా రాక్షసేంద్రా
హిడింబకిర్మీరబకప్రధానాః।
అలాయుధః పరచక్రావమర్దీ
ఘటోత్కచశ్చోగ్రకర్మా తరస్వీ॥ ॥ 7-181-43(53404)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ఘటోత్కచవధపర్వణి చతుర్దశరాత్రియుద్ధే ఏకాశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 181 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-181-18 ధైర్యస్య వైకృతం ఇతి ఝ. పాఠే అస్మత్పక్షక్షయేణ తవ హర్షోఽస్మద్ధైర్యవినాశక ఇత్యర్థఖః॥
5-181-31 కుండలాభ్యాం నిమాయ వినిమయం కృత్వా॥
5-181-33 వృషా ధర్మప్రధానః॥
5-181-37 పర్జన్యఇవ వృష్టిమాన్।
నేతా నేతృభిరస్యద్భిః శరవర్షాణి వర్షతాం।
సోఽద్య మానుషతామిత్యాది క.ట.డ.పాఠః॥
5-181-181 ఏకాశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.